De laatste weken begeleid ik een jongedame van 16. Zij is twee jaar geleden haar moeder verloren, en is daar het afgelopen jaar in vastgelopen.

In tegenstelling tot haar twee jaar jongere zusje, kon ze na het overlijden van haar moeder moeilijk haar gevoel uiten. Als ‘oudste’ is ze ook gaan zorgen. Zorgen voor haar vader – die zich daar bewust van is – zorgen voor vrienden.

We zijn wandelend gaan praten. Praten over wat er gebeurd is. Praten over hoe ze die weken, maanden, jaren heeft ervaren. Ik heb haar (stevig) huiswerk meegegeven, dat ze heeft uitgevoerd. Vrijwel emotieloos, zo leek het mij.

Vorige week zijn we ‘de dag van afscheid’ gaan herbeleven. Eerst naar het uitvaartcentrum, waar haar moeder lag. Waar ze, zoals ze zei, geen afscheid kon nemen, want… afscheid nemen dat doe je samen, in een gesprek. Met een knuffel. Die ‘pop’ die in die kist lag… dat was een leeg omhulsel, dat was haar moeder niet meer.

Toen naar die strandtent, waar ze het leven van hun moeder, vrouw, dochter hebben gevierd. En als laatste naar het crematorium, waar ze bij de buitendeur een laatste afscheid hebben genomen. Ze kon precies beschrijven hoe alles gegaan is.

Dat deed ze in detail en beschouwend, waardoor ik weer even het gevoel kreeg dat ze het van zich af hield, weg van de emoties. En toch… toch merk ik, merkt zij, merkt haar vader dat het haar wel degelijk helpt. Ze heeft meer lucht, meer ruimte om te zijn. Ze functioneert weer. Dit was haar pad. Het pad van een mooi jong mens van 16. Haar manier van omgaan met het grote verlies.

Heb jij een jongere in je omgeving die verlies heeft geleden? En wil je er voor diegene zijn? Bedenk dan, er bestaat geen standaard voor rouw, voor verdriet. We zijn allemaal anders. We gaan allemaal anders om met verlies. Tranen, emoties, zijn niet voor iedereen het te volgen pad.

Blijf bij jezelf, ‘luister’ goed naar diegene. Dat is vaak de enige, juiste weg. En heb je het idee dat er meer nodig is? Voel je vrij om contact met me op te nemen.